Encyklopedia hodowcy
| Słowniczek |
 |
 |
 |
| Wpisany przez Adsy |
| środa, 16 września 2009 21:16 |
|
Kliknij w termin, by przenieść się do definicji Arachnida (pl. pajęczaki) Gromada stawonogów z podtypu szczękoczułkowców (Chelicerata) Z wyjątkiem skorpionów i roztoczy ciała pajęczaków są wyraźnie podzielone na 2 części - głowotułów i odwłok. Do gromady pajęczaków należą skorpiony, roztocza, pająki, kosarze, solfugi, uropygi, zaleszczotki i inne. cf. Chelicerata Arachnologia (en. arachnology, lat. arachnologia) Nauka zajmująca się badaniem pajęczaków. ATS (en. American Tarantula Society) Skrót od Amerykańskiego Stowarzyszenia Ptasznikowego www.atshq.org Autotomia (en. autotomy) Jest to reakcja obronna polegająca na odrzuceniu odnóża czy innej części ciała, kiedy zwierzę jest w niebezpieczeństwie np. jest chwytane przez innego drapieżnika. Autotomia, jako odruch bezwarunkowy nie istnieje u pajęczaków. Basitarsus (l.mn. basitarsi) Patrz Metatarsus Biodro Patrz Coxa Branchial operculum (l.mn. brachial opercula) Blaszka na wentralnej stronie odwłoka pokrywająca płuca książkowe (płucotchawki), nie znajdują się na niej żadne włoski. cf. wentralny BTS (en. British Tarantula Society) Skrót od Brytyjskiego Stowarzyszenia Ptasznikowego www.bts.co.uk Bulbus (pl. bulbi) Dowolny organ w kształcie bulwy. UWAGA! Proszę pamiętać, że nie jest to wyłącznie nazwa narządu rozrodczego u samców pajęczaków! cf. cymbium Cephalothorax (lat. prosoma, pl. głowotułów) Przedni odcinek ciała u szczękoczułkowców (Chelicerata) m.in. pajęczaków. Powstał on ze scalenia się segmentów głowy i tułowia Cewki Malpighiego (en. Malpighian tubules) Ślepe uchyłki uchodzące z przewodu pokarmowego pełniące funkcje wydalnicze. Ich zadaniem jest zbieranie toksyn i zbędnych substancji z organizmu i przekazanie ich do jelita, w celu ich wydalenia z organizmu pająka. Chelicera (l.mn. chelicerae) (pl. szczękoczułek, chelicer) Szczęka szczękoczułkowca zbudowana z 2 członów: członu podstawowego i kła jadowego. Służy ona do pobierania pokarmu jak i uśmiercania. cf. Chelicerata Chelicerata (pl. szczękoczułkowce) Bezkręgowce stanowiące podtyp w obrębie typu stawonogów. Ich cechą szczególną jest występowanie głowy scalonej z tułowiem - głowotułów oraz u 2 sekcji (Arachnida i Pycnogonia) posiadanie szczękoczułek. Do niej zalicza się sekcje pajęczaki (Arachnida), staroraki (Merostomata) oraz kikutnice (Pycnogonida). cf. chelicera Chityna (en. chitin) Wielocukier o strukturze podobnej do celulozy, lecz zawierający azot, występujący m.in. w egzoszkielecie stawonogów Chorion Skorupa lub błona otaczająca jaja pająków lub owadów. Clypeus U pająków jest to obszar pomiędzy przednim rzędem oczu a przednią krawędzią karapaksu Coxa (l.mn. coxae) (pl. biodro) Pierwszy segment odnóża pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Cymbium (paracymbium, pl. bulbus) Narząd używany w transferze spermy do samicy. Znajduje się on na stopach (tarsi) obu nogogłaszczek dorosłych samców. Dorsalny (en. dorsal) grzbietowy Dymorfizm płciowy (en. sexual dimorphism) Różnice w fenotypie i morfologii samca i samicy jednego gatunku. Ecdysis (pl. linienie, wylinka; en. moulting) W nadtypie Ecdysozoa jest to proces, w którym stary pancerzyk lub oskórek jest zrzucany. O młodych pająków nowy pancerzyk jest większy od starego, umożliwiając wzrost pająka. U dorosłych samic pająków linienie ma na celu zastąpienie potencjalnie zniszczonego pancerzyka nowym. Embolus Końcowa część cymbium składająca się z końcowej części przewodu ejakulacyjnego i jego otwór. Embolus zostaje włożony do otworu płciowego (gonopore) samicy podczas kopulacji. cf. cymbium Entelegynae (l.poj. entelegyna) (en. entelegynes) Pająki posiadające epigynum z dwoma kanałami w otworze płciowym, zwykle ośmiookie Epigynum (en. epigyne) Utwardzona płytka znajdująca na spodzie odwłoka tuż za otworem płciowym u samic pająków z "grupy" Entelegynae. Exuvia (l.mn. exuviae) (pl. wylinka) U stawonogów jest to stary pancerzyk (egzoszkielet) zrzucony w procesie linienia cf. ecdysis Femur (l.mn. femora) (pl. udo) Trzeci segment odnóża pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Fovea Patrz Thoracic fovea Głowotułów Patrz Cephalothorax Goleń Patrz Tibia Gruczoły biodrowe (gruczoły koksalne, en. coxal glands) Narządy wydalnicze u pajęczaków znajdujące się u nasady bioder (coxae). Pełni on ważne funkcje wydalnicze u młodych pajęczaków; warto dodać, że tylko niedorosłe osobniki posiadają te narządy, uwsteczniają się one u dorosłych pajęczaków. Gruczoły koksalne Patrz Gruczoły biodrowe Haki goleniowe (lat. tibial apophysis) Haczyki pojawiające się na goleniach na pierwszej parze odnóży u niektórych gatunków ptaszników. Służą one do przytrzymywania samicy podczas kopulacji cf. tibia Haplogynae (l.poj. haplogyna) (en. haplogynes) pająki bez epigynum z jednym kanałem w otworze płciowym, zwykle sześciookie Hemocyjanina (en. haemocyanin) Barwnik krwi, w chemicznej strukturze podobna do hemoglobiny, ale zamiast żelaza zawiera miedź. Jej funkcja to transport tlenu wokół organizmu. Pełni te funkcje mniej wydajnie niż hemoglobina, ale wystarczająco skuteczna dla małego organizmu. Utleniona ma kolor niebieski, a zredukowana hemocyjanina jest bezbarwna. cf. hemolimfa Hemocyt (en. haemocyte) Komórka żerna w hemolimfie. Zdolna jest do fagocytozy. cf. hemolimfa Hemolimfa (en. haemolymph) Płyn ustrojowy bezkręgowców, posiadające otwarty układ krwionośny. Zawiera hemocyjaninę - barwnik krwi, który łączy się z tlenem, hemocyty - tzw. fagocyty bezkręgowców, sole mineralne, wodę i związki organiczne. cf. hemocyjanina, hemocyt Homonim W taksonomii są to identyczne nazwy naukowe odnoszące się to całkowicie innych taksonów. Karapaks (en. carapace) Utwardzona płytka chroniąca dorsalną (grzbietową) część głowotułowia pająka. Kądziołki przędne (en. spinnerets) Rurkowate narządy na których znajdują się gruczoły przędne produkujące pajęczynę. Kądziołki przędne znajdują się na końcu odwłoka pająków. Krętarz Patrz Trochanter Labium (l.mn. labia) Dolna warga otworu gębowego cf. labrum Labrum (l.mn. labra) Górna warga otworu gębowego cf. labium Lamellae (l.poj. lamella) Równolegle ułożone płytki, blaszki znajdujące się w płucotchawkach pająków. Dyfuzja gazów zachodzi pomiędzy hemolimfą płynącą w tych strukturach a przestrzeniami pomiędzy tymi blaszkami. cf. płucotchawki Laterlany (en. lateral) boczny, znajdujący się na boku Linienie Patrz Ecdysis Maxilla (l.mn. maxillae) Zmodyfikowane biodra (coxae) nogogłaszczek (pedipalpi) znajdujące się po obu stronach labium służące w przytrzymywaniu pokarmu. cf. labium, coxa, pedipalpus Metatarsus (l.mn. metatarsi) (lat. basitarsus, pl. pięta) Szósty segment odnóża lokomocyjnego pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Mostek Patrz Sternum Nimfy (en. nymph) Ostatnie stadium larwalne ptaszników. Są to malutkie pajączki, które zwykle nie przyjmują pokarmu, robią to dopiero po 1 wylince. Nogogłaszczka (en. pedipalp, lat. pedipalpus, pl. szczękonóżka) Narząd używany do łapania i przetrzymywania zdobyczy. Odwłok (en. abdomen, neo-lat. opisthosoma) Tylni odcinek ciała u stawonogów, leżący za tułowiem (u owadów), bądź głowotułowiem (u pajęczaków) Opisthosoma Patrz Odwłok Osierdzie Patrz Pericardium Pajęczaki Patrz Arachnida Patella (l.mn. patellae) (pl. rzepka) Czwarty segment odnóża pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Pedicel (pl. szypułka, stylik) Połączenie pomiędzy głowotułowiem a odwłokiem pająka Pedipalpus Patrz Nogogłaszczka Pericardium (pl. worek osierdziowy, lat. saccus pericardiacus) Rurkowata komora, otaczająca serce pająka Pięta Patrz Metatarsus Płuca Patrz Płucotchawki Płuca książkowe Patrz Płucotchawki Płucotchawki (pl. płuca, płuca książkowe, en. book lungs) Organy służące do wymiany gazowej u ptaszników. Zbudowane są z blaszek (lamellae) ułożonych jedna na drugiej. Wymiana gazowa zachodzi dzięki procesowi dyfuzji. cf. lamellae Prosoma (l. mn. prosomata) Patrz Cephalothorax Proksymalny (en. proximal) Bliższy osi ciała PSP Skrót od Polskiego Stowarzyszenia Pajęczarskiego www.stowarzyszenie-pajeczarskie.pl Rastella (l.poj. rastellum) Ząbkowate struktury na szczękoczułkach pająków z sekcji Mygalomorphae z wyjątkiem rodziny Theraphosidae. Służą one głownie do kopania norek. Roztocze (Rząd Acari) Rząd pajęczaków, których niektórzy przedstawiciele dorastają do 3 cm. Najczęściej jednak są to bardzo małe zwierzęta, żywiące się martwą materią organiczną lub pasożytujące na innych zwierzętach. Rzepka Patrz Patella Scopula (l.mn. scopulae) Poduszeczki gęstych włosków znajdujące się na spodzie stóp (tarsi) i śródstopia (metatarsi) ptaszników . Pomagają one nadrzewnym we wspinaniu się, gdyż są one bardzo przyczepne. Pająki kopiące norki w ziemi używają szerokich poduszeczek na tarsi do kopania cf. tarsus Setae (l.poj. seta) Włoski, szczecinki na ciele pająka. Skoczogonki (Gromada Collembola) Bezskrzydłe stawonogi zaliczane do gromady skoczogonków (Collembola). Gatunki skaczące posiadają na odwłoku tzw. widełki skokowe i hamowidło. Żywią się one martwą materią organiczną i roślinami. Slit sensillae (l.poj. slit sensilla) Mechanoreceptory wyglądające jak dziurki znajdujące się w egzoszkielecie pająka Spermateka (lat. spermatheca) Organ w układzie rozrodczym samicy ptasznika. Jego głównym funkcją jest przechowywanie spermy po kopulacji. Spermatheca (l.mn. spermathecae) Patrz Spermateka Spermatofor (en. spermatophore) Pakiet plemników, który przekazywany jest samicy podczas kopulacji Spiniform (en.) W kształcie kolca, ciernia Sternum (l.mn. sterna) (pl. mostek) Utwardzona płytka chroniąca spodnią część głowotułowia pająka Stopa Patrz Tarsus Strydulacja (en. stridulation) U pająków jest to wydawanie dźwięków poprzez pocieranie różnych części ciała. Jest to jedna z form obronnych u niektórych Mygalomorphae. Szczękoczułki Patrz Chelicerae Szczękoczułkowce Patrz Chelicerata Szczękonóżka Patrz Nogogłaszczka Śródstopie Patrz Tarsus Takson (en. taxon) Jednostka systematyczna organizmów np. gatunek, rodzaj, rodzina, sekcja itp. Tarsus (l.mn. tarsi) (lat. telotarsus, pl. stopa, śródstopie) Ostatni (siódmy) segment odnóży krocznych i nogogłaszczek (licząc od ciała do końca odnóża) Telotarsus (l.mn. telotarsi) Patrz Tarsus Thoracic forvea Wgłębienie w karapaksie pająka. Od wewnątrz tworzy ona wytwór zwany tergal apodeme. Tibia (l.mn. tibiae) (pl. goleń) Piąty segment odnóża pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Tibial apophysis Patrz Haki goleniowe Trichobothria (l.poj. trichobothrium) Wydłużone włoski występujące u pajęczaków służące do wykrywania wibracji powietrza. Trochanter (pl. krętarz) Drugi segment odnóża pająka (licząc od ciała do końca odnóża) Udo Patrz Femur Włoski parzące (en. urticating hair) Włoski znajdujące się na odwłokach niektórych ptaszników. Służą one obronie - kontakt z nimi powoduje mechaniczne podrażnienie (nie zawierają one jadu ani żadnych drażniących substancji). Pająki wyczesują je energicznie tylnymi odnóżami, po czym lecą one wprost w kierunku napastnika. Jest 7 rodzajów włosków parzących - różnią się one kształtem. Rodzaj włosków zależy od gatunku ptasznika. Worek osierdziowy Patrz Pericardium Wylinka Patrz Exuvia lub Ecdysis Ziemiórki (Rodzina Sciaridae) Muchówki żywiące się roślinami i grzybami. Mogą być wektorami wirusów, jak również nicieni, roztoczy oraz zarodników grzybów. Żołądek ssący (en. sucking stomach) Żołądek pająka, który działa jak pompka - wsysa wpół strawiony pokarm z górnych części układu pokarmowego. Silnie rozwinięta tkanka mięśniowa wokół żołądka odgrywa ważną rolę w działaniu procesu wsysania. cf. tergal apodeme |
| Zmieniony: sobota, 19 czerwca 2010 20:05 |
Kto jest online?
Naszą witrynę przegląda teraz 10 gościNajpopularniejsze:
Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: Free Joomla Template, website hosting. Valid XHTML and CSS.