Tegenaria agrestis

Powszechnie znanymi gatunkami kątników z rodziny lejkowcowatych - Agelenidae, występującymi w Polsce są Tegenaria atrica i T. domestica (kątnik domowy większy i kątnik domowy), pospolite zarówno w środowisku naturalnym, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie człowieka.
Dość liczny, ale zdecydowanie mniej popularny jest ich krewniak, Tegenaria agrestis, zwany przez niektórych kątnikiem wiejskim, jakkolwiek bezpieczniej posługiwać się uznaną i uniwersalną nazwą łacińską.

Jest nieco mniejszy od kątnika większego, dorosła samica osiąga zwykle 1-1,4 cm ciała, dojrzały samiec nieco mniej, ale ze względu na długie nogi wydaje się większy.

Od dwóch poprzednich gatunków różni się deseniem na odwłoku.

Tegenaria domestica nie ma tak wyraźnego wzorku na odwłoku i jest znacznie jaśniejsza, natomiast Tegenaria atrica posiada dobrze zaznaczony deseń, ale ciemniejszy niż u Tegenaria agrestis, ogólnie jest ciemniejsza, odnóża ciemnobrązowe, czasem wręcz wpadają w czerń.

Tegenaria agrestis posiada wzorek w postaci podłużnego warkocza ciemniej obrzeżonego i z ciemniejszymi plamkami pośrodku, odnóża i głowotułów także ma jasnobrązowe, nie tak ciemne jak kątnik większy. Poza tym oba gatunki są mniejsze. Ma też jaśniejsze nogi niż Tegenaria atrica, zwykle jasnobrązowe.

Kątnik ten lubi tereny leśne i lekko wilgotne. Często zakłada sieć za kamieniami, kawałkami drewna, jest skryty i nie rzuca się w oczy. Do tego pokrywa sieć cząstkami ziemi, kawałkami roślin, potęgując efekt maskowania.

Pożywieniem jego są drobne bezkręgowce, muchówki, larwy owadów, ćmy, czasem inne drobne pająki, które znajdą się na sieci kątnika.

W Polsce, o czym już wspomniałem we wstępie, jest to pająk mało znany i nie wzbudza większego entuzjazmu. Zgoła odmienną sytuację spotkamy w Stanach Zjednoczonych. Tam T. agrestis należy do znienawidzonych stworzeń, których ludzie unikają jak tylko mogą. Nosi tam powszechną nazwę ?Hobo spider?. W kraju Wujka Sama jest uważany za pająka bardzo jadowitego. Niewykluczone jednak, że jest zwyczajnie mylony z bardziej jadowitymi gatunkami - szczególnie z pustelnikiem brunatnym (Loxosceles reclusa). Także popularna nazwa ?agresywny pająk domowy? (aggressive house spider), wg. wielu opinii wzięła się po prostu od łacińskiej nazwy ? agrestis-aggressive-agresywny; Europie każdym razie gatunek ten nie jest wcale zapalczywy wobec człowieka ? woli uciec w obliczu zagrożenia, kąsa tylko w skrajnych sytuacjach, np. gdy się go chwyta w rękę.

Jako, że rodzimi hodowcy nie muszą się obawiać skutków ewentualnego ukąszenia tego pająka, mogą bez obaw pokusić się o jego hodowlę, jest to sprawa prosta a przyniesie wymierne skutki w postaci ciekawych obserwacji tego gatunku.

Hodować kątnika można w większym słoiku bądź pojemniku po sałatkach, terrarium nie powinno być za niskie, ani za wąskie; przyjmijmy minimalną wysokość 10-15cm i podobną szerokość. Młode okazy można trzymać w kliszówkach i pojemnikach na mocz, te drugie nabędziemy w każdej aptece.

Warstwa podłoża około 2-3 cm. Możemy użyć ziemi ogrodowej lub włókna kokosowego. Skraplamy je wodą raz w tygodniu, tak, aby było lekko wilgotne, część można pozostawić suchą. Parę kropel niech zawsze znajdzie się na sieci, bo szczególnie dorosłe osobniki, lubią ją pić. Młode zadowalają się przeważnie wilgocią z pokarmu, jednak w zbyt suchym terrarium chętnie przysysają się do kropel wody, uzupełniając jej braki.

Oprócz podłoża umieszczamy kilka patyczków, sztuczną roślinkę itp. stelaż jako podporę dla pajęczyny. Nie musi to być duża ilość elementów, pająk rozbuduje sieć i tak na ściankach pojemnika, patyczki i roślinki mają mu tylko ułatwić przygotowywanie ?domku? w początkowych etapach jego tworzenia. Zwykle po 1-2 dobach pajęczyna jest na tyle gotowa, że możemy przystąpić do karmienia.

Pokarm ? Tegenaria agrestis jest nieco bardziej wybredna niż T. atrica i domestica, nie zawsze chce przyjmować np. larwy much, choć większość osobników zjada je bez problemu. Dużą estymą są zaś darzone dorosłe muchy, niewielkie ćmy, komary. Wylęgiem świerszcza i drobnymi mącznikami też nie gardzą. Pokarm podajemy niezbyt często, młodym 1-2 razy w tygodniu, dorosłym raz na dwa tygodnie, częściej jedynie samicom przed dopuszczaniem samców i przed składaniem kokonu, oraz po jego złożeniu.

Resztki pokarmu warto usuwać pęsetą, jednak tak, aby nie zniszczyć sieci i aby pająk nie uciekł z pojemnika, Tegenaria agrestis jest bowiem gatunkiem bardzo szybkim i nerwowym. Łatwo ją spłoszyć i naprawdę potrafi zaskoczyć gwałtownym ?zrywem?. Dlatego też im wyższy pojemnik hodowlany, tym lepiej dla nas.

Rozmnażanie jest proste, gdy dysponujemy dorosłą parą. Dojrzałego samca łatwo poznać po długich odnóżach, i przede wszystkim ? po bulbusach na nogogłaszczkach. Wyrastają one podczas przedostatniej wylinki, natomiast po kolejnej są zaopatrzone w drobne wypustki i pająk jest gotowy do kopulacji.

Samica zwykle nie zjada partnera, i wielokrotnie kopulują. Po jakimś czasie składany jest kokon, charakterystycznie zamaskowany kawałkami podłoża. Jedna samica może złożyć w ciągu życia kilka kokonów. Często robi to nawet bez wcześniejszych kontaktów z samcami, wówczas jednak kokony są niezapłodnione, a co za tym idzie, wylęg jest niemożliwy i jajeczka taki szybko wysychają. Jeśli jednak z kokonem jest wszystko jak należy, to po jakimś czasie wychodzi z niego kilkadziesiąt młodych. Żywią się najdrobniejszymi bezkręgowcami.

Jeszcze rada dla wszystkich, którzy wpadli na pomysł skrzyżowania Tegenarii agrestis i pokrewnego gatunku, np. Tegenaria atrica. To nie wypali. Pomijając już względy fizjologiczne (różnice w budowie narządów płciowych u obu gatunków), do żadnej kopulacji nie dojdzie, bo samica potraktuje samca obcego gatunku zwyczajnie jako intruza/posiłek. A znając nerwowość i apetyt kątników, wiadomo czym to się skończy.

Tegenaria agrestis
Rodzina: lejkowcowate
Długość ciała: 1-1,4cm
Środowisko: lasy, stosy drewna, nisze za kamieniami
Pożywienie: drobne bezkręgowce: ćmy, muchówki, komary, błonkówki



Tekst i zdjęcia - Jakub Topor
Wykorzystywanie ich bez zgody autora jest zabronione