Tekst i zdjęcia: Jakub T.
Wykorzystywanie ich bez zgody autora jest zabronione.

Pająk ten jest niewielkim (12-15mm długości ciała) przedstawicielem rodziny lejkowcowatych (Agelenidae). Z wyglądu podobny jest do swojego większego kuzyna, lejkowca labiryntowego (Agelena labirynthica). Wielu obserwatorom nastręcza trudności rozróżnienie obu gatunków.

Poza rozmiarami, A. gracilens różni się od A. labirynthica ubarwieniem; jest zdecydowanie mniej kontrastowo ubarwiona, w głowotułowiu brak koloru czerwonobrązowego, także rysunek odwłoka jest słabiej zaznaczony, ciemny pas biegnący wzdłuż odwłoka jest u A. gracilens nie czarny, lecz szarobrązowy.
Poza tym odnóża są delikatnie prążkowane, podczas gdy u A. labirynthica ich kolor jest raczej jednolity.

Rzucają się w oczy duże kądziołki przędne, umożliwiające budowę okazałych, płachtowatych sieci łownych z lejkiem wejściowym. Sieci te są podobne do tych budowanych przez lejkowca labiryntowego, lecz zwykle mniejsze.

Dorosłe samce są smuklejsze od samic, poza tym na nogogłaszczkach mają tzw. bulbusy wykorzystywane podczas kopulacji.

Pająki te występują latem i jesienią, dorosłe osobniki spotkamy najczęściej w sierpniu i na początku września.
Występują na skrajach lasów, na polach i łąkach, wśród zarośli, np. jeżyn.
Zwykle żyją w dość dużym, jak na pająki zagęszczeniu-w szczególnie ulubionych stanowiskach zaobserwować można mnóstwo płachtowatych pajęczyn, jedną obok drugiej.

Pająk chwyta w nie drobne muchy, komary, małe koniki polne i ćmy.
Doskakuje do ofiary błyskawicznie i chwyta w kły jadowe, po czym zaciąga do wnętrza lejka i tam zjada.

W obliczu zagrożenia pająk również momentalnie znika w lejku.
Kryjówka ma dwa wyjścia-jedno prowadzi na płachtę sieci, a drugie, dolne, skierowane w gęstwinę roślin.
Jeśli więc napastnik nie odpuszcza, pająk może skorzystać z tej opcji i "wyjść po angielsku".

Rozród tego gatunku lejkowca w Polsce przypada zwykle na koniec lata i wczesną jesień, czyli wtedy gdy spotykamy dużo osobników dojrzałych. Samiec wyszukuje sieć samicy i przystępuje do zalotów. Zbliża się do partnerki, a następnie wprowadza nasienie za pomocą bulbusów do jej płytki płciowej.
Po kopulacji zwykle odchodzi, kanibalizm jest u lejkowców rzadkością.
Samica umieszcza kokon jajowy w lejku.

Jest to bardzo pospolity i ciekawy gatunek, doskonale nadaje się do obserwacji w warunkach naturalnych jak i w hodowli domowej.

Lejkowców szukamy na ich sieciach, zwykle siedzą u wyjścia lejka. Jednak to, że znajdziemy, to jedno, a jak go złapiemy to już drugi problem. Pająki te są bardzo szybkie i zwinnie znikają w lejku.
Możemy wywabić pająka na sieć, wrzucając na nią np. pinkę bądź innego małego owada; kiedy drapieżnik wybiegnie po zdobycz, nakrywamy go słoikiem, dla pewności możemy zastawić ręką wejście lejka. Trzeba zachować należytą ostrożność, żeby nie uszkodzić pajęczaka.
Również w hodowli musimy uważać na szybkość tego gatunku.

Allagelena gracilens nie jest tak duża jak A. labirynhica, więc i pojemniki hodowlane mogą być nieco mniejsze. Dla młodych okazów pojemniki na mocz, które bez problemu dostaniemy w aptece, dla większych okazów-słoiki, pojemniki spożywcze itd. Ważne, żeby pająk mógł zbudować w miarę obszerną sieć.
Trzeba przy tym pamiętać, żeby wszelkie otwory wentylacyjne były mniejsze niż odwłok pająka, gdyż ten potrafi uciec przez zbyt dużą szczelinę.

Za podłoże może posłużyć ziemia ogrodowa, włókno kokosowe, glina, torf lub kora- pająkowi jest to obojętne. Gatunek ten nie potrzebuje dużej wilgotności, wystarczy spryskać lekko podłoże raz na tydzień lub dwa.

Istotne jest, aby w pojemniku umieścić patyczki lub roślinę (może być sztuczna), na której nasz podopieczny rozepnie sieć. Nie za dużo-wystarczy kilka przy ściankach. Resztę konstrukcji stworzy już rozległa sieć lejkowca.

Po wpuszczeniu pająka dajemy mu czas na aklimatyzację i budowę sieci. Zwykle po jednym dniu jest już na tyle duża, że można przejść do karmienia.

Lejkowce są żarłoczne i agresywne wobec ofiar, więc karmienie dostarcza wielu satysfakcji.
Jedzą niemal wszystkie bezkręgowce, które zdołają pokonać. Podajemy muchy i ich larwy (dla tego gatunku mniejsze-tzw. pinki, kupimy bez problemu w sklepie wędkarskim), malutkie świerszcze, mole, komary itp. Należy unikać podawania owadów agresywnych, które mogą zrobić krzywdę pająkowi-a więc pszczół i os, oraz jaskrawo ubarwionych, np. czerwonych pluskwiaków, które są zwykle trujące.
Pokarm podajemy 1-2 razy w tygodniu. Od czasu do czasu, przy nawilżaniu, możemy też zadbać by kilka kropel znalazło się na pajęczynie, bo chociaż zwykle wilgoć zawarta w pokarmie w zupełności tym pająkom wystarcza, to np. dorosłe samice, spodziewające się kokonu lubią pić wodę wprost z kropli wody na sieci.

Rozmnażanie A. gracilens nie jest trudne, jeśli dysponujemy dorosłą parą to po połączeniu kopulacja przebiega zwykle bez żadnych komplikacji. Po jej przebiegu możemy odłowić samca i wypuścić na wolność, gdzie zapewne poszuka sobie jeszcze jakichś partnerek.

Samicę karmimy obficie, po napęczniałym odwłoku poznajemy, iż niebawem złoży kokon. Kiedy to nastąpi, możemy jej go odebrać i przełożyć do osobnego pojemniczka, np. do kliszówki (kokony nie wymagają dogrzewania, ani innej szczególnej inkubacji, możemy je jedynie lekko otworzyć tak aby nie wysypały się jajeczka-kiedy wylęgną się maluchy, łatwiej im będzie wyjść na zewnątrz).
Młode najlepiej wypuścić na wolność, ewentualnie zostawić kilka do obserwacji; żywimy je drobnymi bezkręgowcami-muszkami owocowymi, drobniutkimi larwami mącznika, skoczogonkami, wylęgiem świerszcza bądź mszycami.

Allagelena gracilens, choć mniejsza i skromniej ubarwiona od Agelena labirynthica, jest nie mniej ciekawym obiektem do obserwacji. Łatwa w hodowli, nie potrzebuje dużo miejsca, występuje powszechnie w naszym kraju.



Tekst i zdjęcia - Jakub Topor

Allagelena gracilens (Agelena gracilens)
Rodzina:	lejkowcowate (Agelenidae)
Długość ciała:	1,2-1,5cm
Środowisko:	zarośla (np. jeżyn), krzewy, niskie iglaki, obrzeża lasów
Pożywienie:	drobne bezkręgowce: ćmy, muchy, szarańczaki, komary itp.