Ruszony artykułem na temat fotografowania skorpionów w świetle ultrafioletowym KLIK postanowiłem przybliżyć trochę Wam to fenomenalne zjawisko.
Kiedyś, mając Pandinusa cavimanusa obserwowałem tą jego właściwość na własne oczy i powiem szczerze, że naprawdę robi piorunujące wrażenie! Czarny skorpion mienił się pięknym, zielonkawo-niebieskim kolorem. Od razu nasunęło mi się parę pytań. Przede wszystkim po co skorpionowi taka właściwość, oraz jak to się w ogóle dzieje, że w tak piękny sposób jego powłoka odbija promienie UV.
Postaram się pokrótce opisać to zjawisko.
Zdolność do fluorescencji skorpiony mają nawet martwe. Stanowi to nie lada urozmaicenie trunków wysoko procentowych, jakimi są wódki. Kiedyś widziałem takowy trunek, w którym był zanurzony skorpion i w dodatku faktycznie on świecił, jak żywy.
Zacznę od tego, że fluorescencja to co innego niż fosforescencja. Wielu z was mogłoby się zastanowić co za różnica. Otóż jest, i to dość zasadnicza. Na przykład weźmy cyferblaty zegarków. Jeśli nastawimy takowy na działanie światła, to w ciemności będzie on sam z siebie emitował światło. Natomiast fosforescencja to bezpośrednie odbicie światła UV od przedmiotu. Atom może zaabsorbować kwant energii przechodząc do stanu wzbudzonego. Elektron takiego atomu przechodzi na wyższy poziom energetyczny. Zresztą, kogo interesuje fizyka- po prostu jeżeli oświetlimy atomy niektórych substancji światłem ultrafioletowym (niewidocznym dla ludzkiego oka), to zaczynają one emitować światło widzialne i to właśnie zjawisko nazywamy fluorescencją.
Co ważne w drugim rzędzie: u niektórych owadów obserwuje się tak zwaną fototaksję. Taksja sam w sobie rozumiana jest jako reakcja ruchowa swobodnie poruszających się niższych organizmów zwierzęcych i roślinnych oraz ich niektórych organów jako wynik działania fizycznego bodźca kierunkowego, np. światła (fototaksja), temperatury (termotaksja), siły ciążenia (geotaksja), dodatnia w kierunku bodźca, ujemna w stronę przeciwną; taktyzm. Jak zostało powiedziane w definicji taksji, fototaksja to nic innego, jak reakcja ruchowa na kierunkowy bodziec świetlny. I tak zjawisko to występuje u większości ciem (oczywiście dodatnia, czyli w kierunku bodźca). W ten sposób staje się jasne, po co skorpionom taka właściwość- przyciągają w ten sposób swoje ofiary! Co ciekawe, podobne zdolności mają także niektóre karaczany, krocionogi i pareczniki!
Zachęcam więc każdego, kto ma skorpiona do pooglądania go w świetle diod UV. Jest to naprawdę interesujące i wygląda niesamowicie!