Mówi się, iż najbardziej ?zaniedbanym? zmysłem u ptasznika jest wzrok i że na nim pająk polegać raczej nie powinien. Bardzo często marginalizuje się zdolność ptasznika do wyłapywania różnic pomiędzy światłem a ciemnością. Czy aby jest to na pewno słuszne?

Co gdyby pająki jednak mogły polegać na tym zmyśle? Czy zmysł ten pozostał niezmieniony od milionów lat? Czy ewoluował wraz z zasiedleniem przez pająki nowych nisz ekologicznych?

Kiedy wchodzicie do swojego ciemnego pokoju, spójrzcie na swoje terraria przed zapaleniem światła, następnie je zapalcie i przypatrzcie się zachowaniom swoich zwierząt. Czy pająki nadrzewne zareagują tak samo jak naziemne? Otóż nie? U pająków nadrzewnych zobaczycie znacznie szybszą i bardziej gwałtowną reakcję na światło. Uciekną, wskoczą do gniazda. U ptaszników naziemnych reakcja ta będzie słabsza.

Przyjrzyjmy się ilustracji:

Legenda:
ALE- anterior lateral eye (oko przednie boczne)
AME- anterior medial eye (oko przednie przyśrodkowe)
PLE- posterior lateral eye (oko tylne boczne)
PME- posterior medial eye (oko tylne przyśrodkowe)

Różnica jest widoczna gołym okiem.

Czemu służyć ma takie, a nie inne rozstawienie oczu u gatunków zamieszkujących korony drzew, a u gatunków mieszkających na ziemi? U naziemnych ?taktyka patrzenia? skupiona jest bardziej nad tym, co jest nad ptasznikiem i obok niego, kładąc mniejszy nacisk na to, co znajduje się przed nim. U ptaszników nadrzewnych od razu uwagę zwraca wielkość ich oczu. Są znacznie większe niż u ich krewniaków z ?dołu?. Para dużych oczu skupiona jest naprzód, tak więc ewolucja zastosowała tutaj zupełnie odmienną technikę. Kolejna para umieszczona jest tak, aby patrzeć prosto w górę. Takie oto ułożenie oczu (para na wprost i para do góry) umożliwia, przynajmniej w teorii, widzenie stereoskopowe, co niewątpliwie przydaje się łowcy, polującemu pośród konarów drzew. Uważam, że teoretycznie pająk nadrzewny ma lepiej rozwinięty zmysł widzenia niż pająk naziemny. Niewątpliwie jest to jednak kwestia wymagająca głębszego zbadania i poznania tego faktu.

Mam nadzieję, że ten mały artykuł pozwoli wam na trochę lepsze zrozumienie tych zwierząt i nie zaniedbywanie ich wszystkich zmysłów i zdolności.

P. cambridgei
A. geniculata
B. albopilosum
Porównanie oczu, od lewej P. cambridgei, A. geniculata, B. albopilosum
Źródła:
?The eyes have it? Rhys A. Brigada
+ obserwacje własne